Blog
Realisaties
Over ons
Contact
  1. Home
  2. Blog
  3. Douanedocumenten uitgelegd: IM A, EX A, T1, T2L, EUR.1 en meer

Invoeraangifte IM A met de vakken voor importeur, aangever en soort aangifte

Douanedocumenten uitgelegd: IM A, EX A, T1, T2L, EUR.1 en meer

Douanedocumenten heeft u nodig zodra goederen de EU binnenkomen, verlaten of onder douanetoezicht vervoerd worden. IM A en EX A zijn de invoer- en uitvoeraangifte. T1, T2 en T2L gaan over vervoer en douanestatus. EUR.1, A.TR, REX en het certificaat van oorsprong bewijzen waar uw goederen vandaan komen.

De namen klinken als codetaal, maar elk document beantwoordt een eenvoudige vraag: komt het binnen, gaat het buiten, reist het onder toezicht, of waar komt het vandaan? Hieronder leggen we ze één voor één uit. Omdat veel Belgische zendingen naar het Verenigd Koninkrijk gaan, gebruiken we dat land als voorbeeld.

Wanneer heeft u douanedocumenten nodig?

Binnen de EU heeft u geen douanedocumenten nodig. Een pallet van Antwerpen naar Lyon is intracommunautaire handel: een btw-zaak, geen douanezaak. Zodra goederen naar een derde land gaan of eruit komen, is een douaneaangifte verplicht. Sinds 1 januari 2021 is het Verenigd Koninkrijk zo'n derde land.

De douane deelt goederen in twee groepen in. Uniegoederen zijn in de EU gemaakt of ingevoerd met betaling van invoerrechten. Niet-Uniegoederen zijn nog niet ingeklaard. Let op: Uniestatus is niet hetzelfde als Europese oorsprong. Een Chinese machine waarvoor u invoerrechten betaald heeft, is een Uniegoed, maar blijft van Chinese oorsprong.

Wat is een IM A-document?

IM A is de standaard invoeraangifte voor goederen uit een land buiten de EU. IM betekent invoer uit een derde land, A staat voor een gewone, volledige aangifte. Na aanvaarding en betaling van invoerrechten en btw komen de goederen in het vrije verkeer.

Op de aangifte staan onder meer de importeur, de aangever, de goederencode, de waarde en het land van oorsprong. De douane kent er een MRN-nummer aan toe, het unieke referentienummer van de aangifte. In België verloopt invoer sinds 2025 via IDMS, dat PLDA vervangen heeft. Wie bijvoorbeeld uit China importeert, krijgt bij elke container met een IM A te maken.

Een fout in die aangifte merkt u snel. Het gebeurt geregeld dat een container aan de terminal geblokkeerd blijft omdat een andere aangever foute gegevens heeft ingediend, terwijl de vrachtwagen al klaarstaat. De container blijft staan en de rit moet toch betaald worden.

Wat is een EX A-document?

EX A is de standaard uitvoeraangifte voor goederen die de EU verlaten. EX betekent uitvoer naar een derde land, A opnieuw een gewone aangifte. In België loopt uitvoer sinds eind oktober 2024 via het Europese systeem AES.

Na de aangifte krijgt u een MRN en een begeleidend uitvoerdocument dat met de goederen meereist. Wanneer de goederen de EU fysiek verlaten, bevestigt het douanekantoor van uitgang de uitvoer. Die bevestiging is uw bewijs om de levering zonder Belgische btw te factureren.

Stuurt u een pallet van Kortrijk naar Manchester, dan heeft u in België een EX A nodig en in het VK een invoeraangifte. Wie welke aangifte regelt en betaalt, hangt af van de incoterm die u met uw klant afspreekt.

Wat is een T1-document?

Een T1-document is een transitaangifte voor niet-Uniegoederen. De goederen reizen onder douanetoezicht van het ene douanekantoor naar het andere, zonder dat u invoerrechten en btw al betaalt. Dat gebeurt pas op de bestemming.

Een typisch voorbeeld: een container uit Azië komt aan in Antwerpen, maar de koper zit in Duitsland. Met een T1 rijdt de container onder douanetoezicht naar Duitsland en wordt hij daar ingeklaard. Naast de bill of lading is de T1 dan het belangrijkste document onderweg.

De aangifte loopt via NCTS, het Europese transitsysteem. In België is NCTS fase 5 verplicht sinds 21 januari 2025. Wie een T1 opmaakt, stelt een zekerheid (borg) voor de rechten die nog openstaan. De T1 moet binnen de termijn op de bestemming gezuiverd worden. Gebeurt dat niet, dan vraagt de douane de rechten op bij wie de aangifte deed.

Wat is een T2-document?

Een T2-document is de transitaangifte voor Uniegoederen die tijdelijk door een land buiten de EU reizen. Denk aan een vrachtwagen van België naar Italië via Zwitserland. Dankzij de T2 behouden de goederen hun Uniestatus, zodat u bij aankomst in Italië geen invoerrechten betaalt.

Vroeger gebeurde dit veel op papier. Vandaag verloopt ook de T2 via NCTS. In de praktijk komt u hem minder vaak tegen dan de T1.

Wat is een T2L-document?

Een T2L-document is geen vervoersdocument maar een bewijs: het toont aan dat uw goederen Uniegoederen zijn. U gebruikt het wanneer goederen het douanegebied tijdelijk verlaten, bijvoorbeeld bij zeevracht tussen twee EU-havens op een niet-geregelde lijn. Zonder dat bewijs kan de douane in de aankomsthaven de goederen behandelen alsof ze van buiten de EU komen.

Voor gebieden die wel in de douane-unie liggen maar niet in het btw-gebied, zoals de Canarische Eilanden, bestaat de variant T2LF. Sinds 1 maart 2024 worden T2L en T2LF elektronisch afgegeven via het Europese PoUS-systeem (Proof of Union Status). Voor zendingen tot 15.000 euro volstaan vaak een handelsfactuur of vervoersdocument als bewijs.

Wat is een EUR.1-certificaat?

Een EUR.1-certificaat bewijst de preferentiële oorsprong van uw goederen. Daarmee betaalt uw klant minder of geen invoerrechten in een land waarmee de EU een handelsakkoord heeft, zoals Zwitserland of Noorwegen. De goederen moeten dan wel aan de oorsprongsregels van dat akkoord voldoen.

Een EUR.1 is niet verplicht. U vraagt het alleen aan wanneer het uw klant voordeel oplevert. De exporteur vult het in en de douane viseert het samen met de uitvoeraangifte. Voor kleinere zendingen kan in veel akkoorden ook een oorsprongsverklaring op de factuur volstaan.

Wat is een A.TR-certificaat?

Een A.TR-certificaat gebruikt u voor handel met Turkije. De EU en Turkije vormen sinds 1995 een douane-unie voor industriële producten. Het A.TR bewijst dat de goederen in het vrije verkeer van de EU of van Turkije zijn, zodat er geen invoerrechten betaald worden.

Het A.TR is dus geen oorsprongsbewijs. Voor de meeste landbouwproducten, steenkool en sommige staalproducten geldt de douane-unie niet. Daarvoor heeft u een EUR.1 of een oorsprongsverklaring nodig.

Wat is een REX-verklaring?

REX staat voor Registered Exporter System, het Europese register van geregistreerde exporteurs. Een geregistreerde exporteur zet een vaste oorsprongsverklaring op zijn factuur in plaats van een EUR.1 aan te vragen. Steeds meer handelsakkoorden werken zo, onder meer met Canada, Japan en Vietnam.

Ook voor het Verenigd Koninkrijk werkt het zo. Onder het handelsakkoord tussen de EU en het VK zet de exporteur een oorsprongsverklaring op de factuur. Vanaf 6.000 euro per zending moet daar een REX-nummer bij. Zonder correcte verklaring betaalt uw Britse klant het volle invoerrecht, ook al is uw product in België gemaakt.

Wat is een certificaat van oorsprong?

Een certificaat van oorsprong bewijst de niet-preferentiële oorsprong van uw goederen: het land waar ze gemaakt zijn. Het geeft geen korting op invoerrechten, en daarin verschilt het van de EUR.1. Toch eisen sommige landen het bij invoer, en banken vragen het vaak bij betaling met een documentair krediet.

In België levert de Kamer van Koophandel (Voka) het certificaat af, op papier of digitaal via DigiChambers. U voegt de handelsfactuur en een bewijs van oorsprong toe, zoals een leveranciersverklaring. Voor sommige bestemmingen moet het certificaat daarna ook gelegaliseerd worden door de ambassade.

Wat is een ATA-carnet?

Een ATA-carnet is een douanepaspoort voor goederen die tijdelijk naar het buitenland gaan en ongewijzigd terugkomen. Denk aan beursmateriaal, stalen, gereedschap voor een herstelling of filmapparatuur. Met één carnet passeert u de douane in meerdere landen zonder invoerrechten, btw of borg te betalen.

Ongeveer 80 landen aanvaarden het ATA-carnet, waaronder het Verenigd Koninkrijk. U vraagt het in België aan bij Voka. Het carnet is maximaal één jaar geldig, en de goederen moeten binnen die periode terug zijn. Verkoopt u ze ter plaatse, dan valt u buiten het carnet en is een gewone aangifte nodig.

Waarom legt u douane en transport best bij één partij?

Een douanedocument en een transport hangen aan elkaar vast. Klopt de aangifte niet, dan staat de vrachtwagen voor niets aan de terminal. Liggen douane en transport bij twee partijen, dan betaalt u bij een fout twee keer: de vertraging én de vracht voor een rit die niet doorging.

Daarom bekijken wij douanezaken geval per geval, en altijd in combinatie met het transport dat we voor u organiseren: zeevracht, wegtransport of containervervoer. Zo ziet één persoon zowel de documenten als de planning. Meer over wat we doen leest u op onze pagina douanediensten. Weet u nog niet goed wat een expediteur voor u kan doen, lees dan eerst wat een expediteur is.

Twijfelt u welk document uw volgende zending nodig heeft? Neem contact met ons op en we bekijken het samen met u.

Klaar om uwlogistiek te optimaliseren?