Incoterms zijn internationale afspraken die vastleggen wie het transport regelt, wie welke kosten betaalt en op welk punt het risico van de verkoper naar de koper overgaat. Er zijn 11 termen. De huidige versie is Incoterms 2020 en die geldt sinds 1 januari 2020.
Deze gids legt uit wat elke term betekent en, belangrijker, welke term past bij jouw situatie. Wil je liever een overzicht bij de hand, dan kan je onze gratis gids downloaden.
Wat zijn Incoterms?
Incoterms staat voor International Commercial Terms. Ze zijn opgesteld door de International Chamber of Commerce, kortweg ICC. Een Incoterm is een code van drie letters die je in een koopcontract of op een transportdocument zet. Ze regelen drie zaken:
- Wie het transport regelt.
- Wie welke kosten betaalt.
- Op welk punt het risico overgaat van de verkoper naar de koper.
Dat laatste betekent: vanaf welk moment de koper opdraait voor schade of verlies onderweg.
Zet een Incoterm altijd samen met een plaats en het jaartal. Bijvoorbeeld: FCA Antwerpen, Incoterms 2020. Zonder plaats en jaartal is de afspraak onvolledig.
Nog even de basiswoorden, voor wie er niet dagelijks mee werkt. De verkoper is de partij die de goederen levert. De koper is de partij die ze koopt. De vervoerder is het bedrijf dat het transport uitvoert. De risico-overgang is het punt waarop de verantwoordelijkheid voor de goederen van de verkoper naar de koper verschuift.
De 11 Incoterms op een rij
De termen zitten in twee groepen. Zeven termen gelden voor elk soort transport. Vier termen gelden alleen voor vervoer over water.
Voor alle transportmodi (weg, spoor, lucht, zee):
- EXW (Ex Works): de koper haalt de goederen op bij de verkoper en regelt daarna alles zelf.
- FCA (Free Carrier): de verkoper levert de goederen aan de vervoerder van de koper. De juiste term voor containers.
- CPT (Carriage Paid To): de verkoper betaalt het transport tot de bestemming, maar het risico gaat eerder over.
- CIP (Carriage and Insurance Paid To): zoals CPT, maar de verkoper sluit ook een verzekering af.
- DAP (Delivered at Place): de verkoper levert op de afgesproken plaats, klaar om te lossen.
- DPU (Delivered at Place Unloaded): zoals DAP, maar de verkoper lost de goederen ook.
- DDP (Delivered Duty Paid): de verkoper regelt en betaalt alles, tot en met de invoerrechten.
Alleen voor zee- en binnenvaart:
- FAS (Free Alongside Ship): de verkoper levert de goederen langszij het schip.
- FOB (Free On Board): de verkoper levert de goederen aan boord van het schip.
- CFR (Cost and Freight): de verkoper betaalt de zeevracht, maar het risico gaat eerder over.
- CIF (Cost, Insurance and Freight): zoals CFR, maar de verkoper sluit ook een verzekering af.
Kosten en risico zijn niet hetzelfde
Dit is de fout die het vaakst gemaakt wordt. Veel mensen denken dat wie het transport betaalt, ook het risico draagt. Dat klopt niet altijd.
Neem CIF. De verkoper betaalt de zeevracht tot de haven van bestemming. Maar het risico gaat al over zodra de goederen in de vertrekhaven aan boord staan. Gaat er onderweg iets mis, dan is dat voor de koper, ook al betaalt de verkoper de vracht. Hetzelfde geldt voor CFR, CPT en CIP.
De infographic hieronder toont dat verschil per term. Kort samengevat: van EXW naar DDP neemt de verkoper stap voor stap meer over. Bij EXW doet de koper bijna alles. Bij DDP doet de verkoper bijna alles. De termen ertussen verdelen de kosten en het risico op verschillende punten van de reis.
Welke Incoterm kies je?
De juiste term hangt af van het soort goederen, de manier van vervoer en van wie het transport organiseert. Hieronder de meest voorkomende situaties.
Containervervoer over zee. Kies FCA, CPT of CIP. Regel je als verkoper het transport en wil je ook verzekeren, dan is CIP logisch. Regelt de koper het transport, dan past FCA. Een voorbeeld: een machine vertrekt in een container van Antwerpen naar Canada. De verkoper boekt de zeevracht en verzekert de lading. CIP tot de plaats in Canada is dan een zuivere keuze.
Wegtransport binnen Europa. Kies meestal DAP of DDP. Levert de verkoper tot bij de klant, dan is DAP gebruikelijk. Binnen de Europese Unie zijn er geen invoerrechten, dus DAP volstaat vaak. Wil de verkoper echt alle formaliteiten op zich nemen, dan kan DDP. Regelt de koper zelf het transport, dan is FCA de keuze.
Bulkgoederen over zee. Hier zijn FOB, CFR en CIF wél de juiste termen. Bulk gaat namelijk echt aan boord van het schip, over de reling. Denk aan granen, ertsen of vloeistoffen die rechtstreeks in het ruim of in tanks gaan.
De verkoper regelt alles. Kies DDP. De verkoper levert tot bij de koper en betaalt ook de invoerrechten en de douaneformaliteiten. Comfortabel voor de koper, maar de verkoper draagt het meeste.
De koper regelt het transport. Kies FCA in plaats van EXW. EXW lijkt eenvoudig, maar dan moet de koper ook de uitvoerformaliteiten in het land van de verkoper regelen. Dat is vaak lastig. Bij FCA doet de verkoper de uitvoer, en dat verloopt meestal vlotter.
Nog een voorbeeld dat vaak terugkomt. Een Belgische importeur koopt goederen uit China. In de praktijk bieden veel Chinese leveranciers FOB of CIF aan. Voor containers zou FCA of CIP technisch juister zijn, omdat een container op de terminal wordt overgedragen en niet aan boord. Weet dus dat FOB en CIF bij containers courant zijn, maar dat ze het risico niet op de juiste plaats leggen.
De veelgemaakte fout: FOB en CIF voor containers
FOB, CFR en CIF gaan ervan uit dat de goederen aan boord van het schip worden geladen. Het risico gaat over op het moment dat de lading aan boord staat. Dat werkt goed voor bulk, maar niet voor containers.
Een container geef je namelijk al eerder af, op de containerterminal. Vanaf dat moment heb je er zelf geen controle meer over. De container wordt gestapeld, verplaatst en pas later aan boord gezet. Kies je dan FOB, dan blijft de verkoper op papier verantwoordelijk tot de lading aan boord staat, terwijl hij er in werkelijkheid al niet meer bij kan. Dat gat zorgt voor discussie als er onderweg iets misgaat.
Daarom is FCA de juiste keuze voor containers. Bij FCA gaat het risico over op het moment dat de container op de terminal wordt overgedragen. Dat komt overeen met hoe het transport echt verloopt. Wil de verkoper ook de vracht en de verzekering regelen, dan zijn CPT en CIP de containervarianten van CFR en CIF.
Bestaat er een Incoterms 2026 of 2030?
Nee. Incoterms 2020 is de meest recente versie en blijft gelden. Er bestaat geen Incoterms 2026. De ICC herziet de regels ongeveer om de tien jaar. Een volgende versie wordt daarom rond 2030 verwacht, maar de ICC heeft daar nog geen datum voor bevestigd. Gebruik in nieuwe contracten dus Incoterms 2020.