CBAM is de Europese koolstofheffing aan de grens. Sinds 1 januari 2026 betalen importeurs van staal, aluminium, cement en andere CO2-intensieve goederen voor de emissies die bij de productie vrijkwamen. Voor staal uit China weegt dat zwaar, want de koolstofintensiteit ligt daar hoog.
Wat is CBAM en sinds wanneer geldt het?
CBAM staat voor Carbon Border Adjustment Mechanism. Het legt op geïmporteerde goederen dezelfde koolstofprijs als binnen het EU-emissiehandelssysteem (EU ETS). Zo wil Europa vermijden dat productie wegtrekt naar landen met een lakser klimaatbeleid.
Van oktober 2023 tot eind 2025 gold enkel een rapportageplicht. Sinds 1 januari 2026 zit CBAM in de definitieve fase, met echte financiële verplichtingen. De regeling geldt voor zes sectoren: ijzer en staal, aluminium, cement, kunstmest, elektriciteit en waterstof.
Voor welke goederen geldt CBAM precies?
Niet de productnaam telt, maar de GN-code op uw invoeraangifte. Vooral in de staal- en aluminiumketen vallen meer producten onder de regeling dan importeurs verwachten. Een controle van uw goederencodes tegen de CBAM-lijst is dus de eerste stap.
Schroot valt er net buiten. Ferro-afval en schroot (GN-post 7204) krijgt een emissiewaarde nul, waardoor staal uit een schrootroute buiten schot blijft. Dat maakt EAF-staal op basis van gerecycleerd materiaal aantrekkelijker.
Wat betekent de drempel van 50 ton voor uw import?
Sinds de Omnibus-vereenvoudiging van oktober 2025 geldt een drempel van 50 ton per importeur per jaar. Blijft u eronder, dan bent u vrijgesteld van de rapportage- en betalingsverplichtingen. Voor elektriciteit en waterstof geldt die vrijstelling niet.
Voor staal is 50 ton snel bereikt. Blijft u eronder, dan meldt u dat met documentcode Y137 op de invoeraangifte. Zit u erboven, dan moet u toegelaten CBAM-aangever zijn, of een indirecte douanevertegenwoordiger inschakelen die die status heeft.
Zonder toelating geeft de douane uw goederen niet vrij. De aanvraag behandelen duurt tot 120 dagen, dus wachten tot uw eerste zending vastzit is geen optie.
Wat kost CBAM op een ton Chinees staal?
De prijs volgt het EU ETS. Voor het eerste kwartaal van 2026 lag het CBAM-certificaat op 75,36 euro per ton CO2, voor het tweede op 75,28 euro. Het aantal certificaten hangt af van de ingebedde emissies van uw staal.
Hier zit het venijn in de emissiedata. Voor Chinees staal ligt de standaardwaarde op 3,167 ton CO2 per ton, ruim boven de benchmark van 1,370. Op basis van die standaardwaarde komt u bij 75 euro aan ongeveer 237 euro bruto per ton.
In 2026 blijft de afrekening nog beperkt, want de CBAM-factor staat op 2,5 procent. Die loopt op tot 48,5 procent in 2030 en 100 procent in 2034, naarmate de gratis toewijzing in het EU ETS wegvalt. De kost is vandaag klein, maar groeit elk jaar.
U koopt de certificaten pas vanaf 1 februari 2027. De eerste jaaraangifte over 2026 moet tegen 30 september 2027 binnen zijn. De rekening loopt dus nu al op, ook al betaalt u later.
Waarom geverifieerde emissiedata geld bespaart
Wie werkt met standaardwaarden betaalt het meest. Vraagt u bij uw Chinese leverancier de werkelijke, geverifieerde emissiedata op, dan valt de rekening vaak lager uit. EU-kopers geven daarom voorrang aan leveranciers die betrouwbare cijfers kunnen aanleveren.
Verschuiven importeurs naar Europees staal door CBAM?
Deels. CBAM maakt Europees staal relatief aantrekkelijker, omdat het koolstofnadeel tegenover import wegvalt. Europese kopers wegen de koolstofintensiteit van hun staal nu mee en herbekijken hun sourcing.
De verschuiving gaat niet enkel naar Europese fabrieken. Ook niet-EU-leveranciers met lage, geverifieerde emissies, zoals Koreaanse of Japanse producenten met EAF-installaties, winnen terrein. Sommige kopers halen net meer afgewerkte staalproducten buiten de EU, omdat CBAM voorlopig alleen ruwe materialen dekt.
Wat verandert er na 2026?
De regeling breidt uit. Vanaf 1 januari 2028 komen er ongeveer 180 downstreamproducten bij, zoals machines, voertuigonderdelen en witgoed. Daarmee vallen naar schatting 7.500 extra importeurs onder CBAM. Het Europees Parlement stemt in september 2026 over dat voorstel.